Select background

Zuidwolde

Algemeen
Het dorp Zuidwolde ontstond in de middeleeuwen op oeverwallen in een oorspronkelijk bosrijk veengebied. De aanvankelijk op huisterpen gebouwde nederzetting groeide uit tot een los gestructureerde bebouwingslint (Noordwolderweg – Beijumerweg) met bebouwingsconcentraties bij de twee middeleeuwse kerken van Noordwolde en Zuidwolde. De aanleg van het Boterdiep in 1653, dat het bebouwingslint ten oosten van de Hervormde kerk doorsneed, had tot gevolg dat de niet-agrarische bebouwing zich steeds meer nabij de brug aan weerszijden van het Boterdiep concentreerde. Na 1900 kwam Zuidwolde in trek bij rentenieren en forenzen.

Exterieur
De Hervormde kerk (Boterdiep w.z. 43) is een eenbeukige kerk met driezijdige koorsluiting en een forse ongelede westtoren. De uit de twaalfde eeuw daterende romaanse tufstenen toren bezit enkele rijen rondboognisjes en is daarmee verwant met de toren van Vries. De toren werd omstreeks 1638 in baksteen verhoogd en kreeg spitsbogige galmgaten. De kerk dateert in eerste aanleg uit circa 1050. Na gedeeltelijke afbraak, werd de kerk in het eerste kwart van de zestiende eeuw verhoogd en vergroot. Het schip heeft onder de negentiende-eeuwse bepleistering nog dertiende-eeuwse, voor een klein deel in tufsteen uitgevoerd muurwerk. De oorspronkelijke vensters verving met in de zestiende eeuw door grotere vensters. De huidige zuidingang met corinthisch portaal kwam in 1651 tot stand. Het oorspronkelijke koor werd in 1854 (in verband met de aanleg van een verharde weg langs het Boterdiep) vervangen door de huidige driezijdige koorsluiting. De kerk is sinds 1975 eigendom van de Stichting Oude Groninger Kerken.

Interieur
Tot de kerkinventaris behoren een preekstoel, een doophek, twee eenvoudige herenbanken en een avondmaalstafel (midden zeventiende eeuw) en verder een gesneden portaal naar de toren (1643). Het orgel werd in 1817 gebouwd door N.A. en G.W. Lohman en in 1836 vergroot door J. Doornbos. Het orgel bevindt zich thans in slechte staat.

Klik op een foto voor de diaserie