Select background

Oldenzijl

Algemeen
Het dorp Oldenzijl ontstond aan de dijk van Uithuizen via Garsthuizen naar Westeremden. Dit was een van de eerste Fiveldijken die vanaf omstreeks 1200 in de Fivelboezem werden aangelegd. Het kerkdorp wordt in de tweede helft van de veertiende eeuw voor het eerst genoemd als Oldazile of Aldazile. De naam verwijst naar een oude sluis die hier het overtollige water van het achterland op de Fivelboezem loosde.

Exterieur
De Hervormde kerk (Oldenzijlsterweg 4) is een eenbeukige kerk met inspringende halfronde absis en een zadeldak met dakruiter aan de westzijde. De kerk, oorspronkelijk gewijd aan Sint Nicolaas, staat op een omgrachte, tamelijk hoge wierde. De kerk werd gebouwd in de eerste helft van de dertiende eeuw, waarbij het westelijke gedeelte vermoedelijk iets jonger is dan het oostelijke. De romaanse absis heeft twee reeksen spaarvelden boven elkaar. De onderste spaarvelden worden gescheiden door lisenen en afgesloten door een rondboogfries. De bovenste spaarvelden worden gescheiden door bakstenen rondstaven met kapitelen. Onder de dakrand loopt een tweede rondboogfries met bakstenen kraagstenen in de vorm van maskerkopjes. Het romano-gotische schip heeft rondboogvensters met kraalprofielen. Ter plaatse van het koor bevinden zich aan weerszijden laag geplaatste ronde vensters met vierpasvormige lichtopeningen. De dakruiter dateert uit 1683. Bij een kerkrestauratie in 1950-1952 herkregen de vensters hun oorspronkelijke afmetingen en de absis haar oorspronkelijke hoogte.

Interieur
Inwendig is in de oostelijke travee het meloenvormige koepelgewelf met vier rondstaven bewaard gebleven. Tot de inventaris behoren verder een preekstoel met Lodewijk XV-motieven (1768) en een herenbank met opzetstuk in Lodewijk XIV-vormen (toegeschreven aan Casper Struiwig) en voorzien van de wapens van Alberda en Clant (voor 1743). De kerkvloer bevat enige zerken, waarvan de oudste uit 1608 dateert.

Klik op een foto voor de diaserie