Algemeen Het wegdorp Nuis is in de Middeleeuwen ontstaan. Het dorp heeft zich voornamelijk ontwikkeld langs de Oude en Nieuweweg. Aan de Nieuweweg staat ook de Middeleeuwse dorpskerk. In de twintigste eeuw heeft de bebouwing ten zuiden van de kerk zich enigszins verdicht.
Exterieur De Hervormde kerk (Nieuweweg 29) is een recht gesloten zaalkerk en wordt door lisenen in drie traveeën verdeeld. De kerk van Nuis dateert wellicht uit het midden van de dertiende eeuw. Dit is herkenbaar aan de Romano-Gotische stijl waarin de kerk is gebouwd. De oostgevel stamt nog geheel uit de bouwtijd. De dakruiter is in 1873 gebouwd, ter vervanging van een zadeldakruitertje. In 1906 is tegen de westgevel een gemetseld tochtportaal aangebracht, naar ontwerp van de Marumer architect T. Glastra.
Interieur Het interieur is overwelfd met een vlak, witgesausd tongewelf. Fraaie gietijzeren kolommen dragen de dakruiter. De herenbanken zijn achttiende-eeuws, de kerkbanken dateren uit het eind van de negentiende eeuw. Opvallende interieurstukken zijn de twaalf ruitvormige rouwborden die in laatste instantie afkomstig zijn van de Coendersborg; na de recente restauratie opgehangen. Aan de westzijde staat een orgel dat in 1953 door de Leeuwarder J. van der Bliek is geplaatst, met gebruikmaking van zeventiende-eeuws pijpwerk. De kerkvloer bevat diverse zerken, waaronder die met maniëristische omlijsting voor Himme Wincken-Auwema (overleden in 1623).
klik op een foto voor de diaserie
Bronnen Monumenten in Nederland ( ISBN: 90-400-9258-3) Het Groninger orgelbezit van Adorp tot Zijldijk http://www.groningerkerken.nl
