Algemeen Het zijldorp Niezijl ontstond bij een zeesluis in het Niezijlsterdiep, dat in de tweede helft van de zestiende eeuw werd gegraven ten behoeve van de afwatering van het gebied. Wegens de strategische ligging aan de verbindingsweg (Hoofdstraat) van Groningen naar Friesland werd hier in de Tachtigjarige oorlog een schans aangelegd, die later weer werd opgeruimd.
Exterieur Op 15 november 1650 besloten Provinciale Staten van Stad en Lande om fl.600,-- ter beschikking te stellen ten gunste van de bouw van een kerk te Niezijl. Ook het traktement voor een predikant was inbegrepen. De eerste dominee werd op 21 januari 1651 beroepen. Dit was een Duitser, Christoffer Krägel uit de Pfalz. Hij stierf al in 1652 en de nieuwe predikant werd Werner Wiggers. Op 22 februari 1656 werd Niezijl officiëel als Kerspel erkend.Op 19 januari 1660 namen de Staten opnieuw een besluit nu om een bedrag van fl. 5000,-- ter beschikking te stellen voor de bouw van een nieuwe kerk. Het is niet bekend, waarom er een nieuw kerkgebouw moest komen. Maar gezien het grote prijsverschil binnen tien jaar zal de eerste kerk wel klein en misschien ook niet al te goed van constructie zijn geweest. In 1661 was de kerk gereed. De Hervormde kerk, gelegen aan de Hoofdstraat 54 is een door pilasters gelede, recht gesloten zaalkerk met dakruiter. Deze dakruiter dateert uit 1862 en verving een midden op de nok geplaatste kleine open koepeltoren.
Interieur Het interieur van de kerk wordt gedekt door een balkenzoldering. Tot de kerkinventaris uit de bouwtijd behoren een preekstoel met klankbord, vervaardigd door Augustin Thomas en een doophek van wellicht dezelfde maker. Verder is er een herenbank waarin zeventiende-eeuwse onderdelen zijn verwerkt. Van het orgel dateren delen van de kas uit circa 1600. Het orgel is gewijzigd en vernieuwd door in 1820 en 1870 (door E. Leichel). Rond 1920 werd het orgel vanuit de Hervormde kerk te Eerbeek naar Niezijl verplaatst. Het orgel wacht op grondig herstel.
Klik op een foto voor de diaserie
Bronnen Monumenten in Nederland (ISBN: 90-400-9258-3) Het Groninger orgelbezit van Adorp tot Zijldijk http://grijpskerkeo.ontheweb.nl/