Algemeen Het wegdorp Doezum ontstond in de vroege Middeleeuwen op een dekzandrug. Het dorp heeft een lintbebouwing langs de Provincialeweg.
Exterieur De Hervormde Kerk (Provincialeweg 65), oorspronkelijk gewijd aan St. Vitus, is een eenbeukige kerk met veelhoekig gesloten koor. De grotendeels ingebouwde, slanke toren heeft twee geledingen en een zadeldak. Van de twaalfde-eeuwse tufstenen kerk resteert het onderste deel en de toren. Dat zal gezien enkele dichtgemaakte openingen en een muurrest aan de zuidzijde oorspronkelijk een gereduceerd westwerk zijn geweest, met zijruimten en op de verdieping een kapel. Rond 1200 werd het lage bakstenen koor met romaanse vensters toegevoegd. Dit koor is inwendig halfrond gesloten. In de late Middeleeuwen werd het koor verhoogd. In de zestiende eeuwverhoogde men de toren in tufsteen. Dit materiaal was afkomstig van het toen herbouwde schip, dat in 1808 werd vervangen door het huidige schip. Bij die laatste verbouwing is ook de noordelijke zijruimte van de toren gesloopt. In 1929 restaureerde men de kerk. Bij de torenrestauratie tussen 1954 en 1957 heeft men ten onrechte aan de westzijde een romaanse ingang gereconstrueerd.
klik op een foto voor de diaserie van het exterieur
Interieur Inwendig staan de ruimten op de begane grond en de eerste verdieping van de toren in open verbinding met het schip. Tot de inventaris behoren enkele herenbanken (achttiende eeuw), een preekstoel (1829) en een door G.P. Dik & Zn. Gebouwd orgel (1866). Het is het enige nieuwbouworgel dat van deze orgelmaker)s) bewaard bleef.Verder zijn er rouwborden voor Daniël Onno de Hertoge (overleden in 1774) en een uit Lutjegast afkomstig rouwbord voor Bernhard Johan van Prott (overleden in 1703), versierd met helm, zwaard en speer, daarmee herinnerend aan deze verdediger van Bourtange in 1672. De kerkvloer bevat diverse zerken, waaronder die voor Amse Eewes (overleden in 1628) en Johan Polman (overleden in 1653).
klik op een foto voor de diaserie van het interieur
Bronnen Monumenten in Nederland Het orgelbezit van Adorp tot Zijldijk
